شمس الدين حافظ
115
ديوان كامل و جامع هديه حافظ ( فارسى )
31 - « هدهد صبا » اى هدهدِ صبا به سبا مىفرستمت * بنگر كه از كجا به كجا مىفرستمت حيف است طايرى چو تو در خاكدانِ غم * زينجا به آشيانِ وفا مىفرستمت در راهِ عشق مرحلهء قُرب و بُعد نيست * مىبينمت عيان و دعا مىفرستمت هر صبح و شام قافلهاى از دعاىِ خير * در صحبتِ شمال و صبا مىفرستمت تا لشكرِ غمت نكند مُلكِ دل خراب * جانِ عزيزِ خود به نوا مىفرستمت ساقى بيا كه هاتف غيبم به مژده گفت * با درد صبر كن كه دوا مىفرستمت اى غايب از نظر كه شدى همنشين دل * مىگويمت دعا و ثنا مىفرستمت در روى خود تفرّج صنعِ خداى كن * كايينهء خداىنما مىفرستمت تا مطربان ز شوق مَنَت آگهى دهند * قول و غزل به ساز و نوا مىفرستمت حافظ سرودِ مجلس ما ذكرِ خيرِ تست * تعجيل كن كه اسب و قبا مىفرستمت * توضيحات : هدهد صبا ( تشبيه - مرغ حضرت سليمان ) ( سبا - سرزمينى است - صبا - باد - جناس اختلافى - صنعت تشخيص - آرايه تلميح ) نوا ( آهنگ ) هاتف ( آوازدهنده غيبى ) قول ( ترانه ) تفرج ( از دشوارى بيرون آمدن ) ساز ( چنگ ) شمال ( باد شمال ) مرحله ( مسافرت و فاصله ) غايب از نظر ( معشوق - منادا ) بنوا ( به رسم نوا و سازوبرگ و توشه ) قول و غزل ( علم موسيقى ) خداىنما ( مخلوق ) معنى بيت ( 1 ) ( اى هدهد نسيم بهارى و اى پيك مشتاقان تو را به شهر سبا و ديار معشوق مىفرستم ، ببين كه به چه راهى دور تو را مىفرستم ) معنى بيت ( 3 ) ( در سلوك راه مهر و عشق ، نزديكى و دورى مشكلى نيست كه بتوان تصورش را كرد زيرا عشق اگر به كمال رسد ، عاشق به هر سو نگاه كند ، جانان را آشكارا مىبيند و به دولت يار دعا مىكند ) . * ترجمه : * نتيجهء تفأل : 1 - انجام اين نيت فعلا زود است زيرا مقدمات آن كاملا مهيا و آماده نيست و يا اصولا ممكن است فكر ناپخته و نسنجيدهاى باشد . 2 - در راه عشق بايد رنج و زحمت زيادى تحمل كرد و راه عشق راه پرخطرى است كه مبارزى قوى مىطلبد ، آيا خود را آماده اين نيت كردهايد ؟ 3 - در اين هفته خبرى خوش و ديدارى موفقيتآميز خواهى داشت كه اين ملاقات مژدههاى فراوانى دارد و بر اثر آن درهاى سعادت به رويت گشوده مىشود ، موفق و كامياب مىشوى ، خبرى كه فكرش را هم نمىكردى به تو خواهد رسيد ، به طورى كه كاميابى با شما قرين خواهد شد كه بر تو مبارك باد . 4 - حافظ در بيت آخر مىفرمايد ( اى حافظ ! ياد نيك تو ترانهء محفل ماست ، هان به آمدن شتاب كن كه اينك براى تو اسب و قبا گسيل مىدارم ) پس همانطورى كه لسان الغيب مىفرمايد خبر و هديه خوبى همراه با موفقيت به دست شما مىرسد . 5 - نذرى كه كردهاى ، ادا كن و سوره مباركه « الحج » از آيه 50 تا 78 را با حضور قلب و معنى بخوان كه گشايش حاصل مىشود . 6 - به يكى از مشاهد متبركه برو و نذر كن كه در رسيدن به موفقيت بسيار مؤثر است . 7 - شما آدمى ، تندمزاج هستيد و زود عصبانى مىشويد ولى قلب شما از چشمهء كوثر هم زلالتر است ، پس سعى كن بر اعصاب خود مسلط شوى ، چون حيف است انسانى مانند شما ، زودرنج باشد ، درحالىكه مىتوانيد براى ديگران سرمشق محبت و مهر باشيد . 8 - برنده : با جبران اشتباه خود تأسف و پشيمانى خود را نشان مىدهد اما بازنده : مىگويد : متأسفم اما در آينده اشتباه خود را تكرار مىكند ، شما چطور ؟ برندهايد يا بازنده ! ! 9 - فرزندانى شايسته و همسرى مهربان ولى زودرنج آيندهء شما را رقم مىزند ، بايد سنگ صبور همه باشى .